پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

آفتی به نام "فقیر نویسی" مقالات

آفتی به نام "فقیر نویسی"

  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - اسماعیل همتی، پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان می‌گوید: متأسفانه برخی از نویسندگان، به‌ویژه نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان، کمترین مطالعه را داشته و از ادبیات جهان و تنوع آن کم‌اطلاع هستند، به همین دلیل فقیر می‌نویسند و امروز، فقیر نویسیِ نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان، یکی از تهدیدات مهم پیش روی ادبیات این حوزه در کشور است.
به گزارش خبرنگار ایسنا- منطقه اصفهان،18 تیرماه در تقویم رسمی کشور به‌عنوان روز ادبیات کودک و نوجوان نام‌گذاری شده اما اهمیت این حوزه، ما را بر آن می‌دارد تا نه‌فقط یک روز بلکه همه روزها، فرصتی را برای پرداختن به ادبیات کودک و نوجوان، آسیب‌ها و کارکردهای آن باز کنیم و پای صحبت کارشناسان این حوزه بنشینیم. اسماعیل همتی ، زاده 1334، شاعر و نمایشنامه‌نویس یکی از این کارشناسان است که تا کنون بیش از 50 اثر شامل نمایشنامه، شعر و آثار پژوهشی و آموزشی، در زمینه شاهنامه و ادبیات کهن و کودکان تألیف و منتشر کرده‌. شرح گفت‌وگوی خبرنگار ایسنا را با او بخوانید: 
وضعیت ادبیات کودک و نوجوان ما چطور است؟
با وجود اینکه تیراژ کتاب، به دلیل گرانی کاغذ پایین آمده، خوشبختانه ادبیات حوزه کودک و نوجوان در وضعیت مطلوبی قرار دارد و با وجود اینکه روزبه‌روز شاهد کاهش خوانندگان کتاب در کشور هستیم، وضعیت ادبیات کودک و نوجوان در قیاس با ادبیات این حوزه در کشورهای دیگر خوب است. ضمن اینکه خوشبختانه، ادبیات کودک در ده سال گذشته، کاربردی هم شده و از حالت سرگرمی درآمده است.
کاربردها و مشخصه‌های ادبیات کودک و نوجوان چیست؟
به‌ طورکلی برای ادبیات کودک سه کاربرد تعریف‌ شده که شامل سرگرمی، آموزش و خلاقیت برانگیزی است، درصورتی‌که کتاب‌های بزرگ‌سال می‌تواند فاقد این سه ویژگی باشد. از نظر تکنیکی هم ادبیات کودک باید سه مشخصه آشکار داشته باشد که شامل جملات کوتاه، زبان ساده و معیار و زبان توصیفی و تصویری بیان مطالب است. وظیفه ادبیات، پرورش ذهن و درک انواع اطلاعات از آن اثر است؛ همان وظیفه‌ای که آثار ادبی بزرگان ما علی رغم اینکه چند سده از خلق آن گذشته، به‌خوبی از عهده‌اش برآمده‌اند.
ادبیات کودک و نوجوان ما نسبت به دهه‌های گذشته پیشرفت کرده یا پسرفت؟
نسبت به دهه‌های قبل پیشرفت قابل‌توجهی داشته و مهم‌ترین پیشرفت آن، گوناگون شدن این حوزه از ادبیات است؛ اگر برخی از دهه 60 به‌عنوان دوره طلایی ادبیات کودک یاد می‌کنند دلایل دیگری دارد. دهه 60 دورانی بود که تمام بچه‌های علاقه‌مند، شروع به نوشتن در این حوزه و به‌نوعی شروع به آزمودن خود کردند و عاملی که باعث شد نوشته‌هایشان از موفقیت و استقبال چشمگیری برخوردار باشد، رقابت نویسندگان بود. از طرفی تولیدکننده کتاب کودک در آن دهه محدود بود و فعالیتی که کانون پرورش فکری کودکان با آن پیشینه انجام می‌داد به چشم می‌آمد، اما امروز تولیدکننده محتوای ادبیات حوزه کودک و نوجوان بسیار زیاد شده و آن‌هایی که در دهه 60 درخشیدند، بعضاً افول کرده‌اند. دلیل افولشان هم این است که این افراد برای تولید، وابسته به دولت و نشر دولتی شدند و در نهایت به ناشران رانتی مبدل شدند. از طرفی دیدند که هر چه می‌نویسند چاپ می‌شود و به این شکل از خلاقیت فاصله گرفتند.
چرا اثر ترجمه‌شده برای مخاطب جذاب‌تر است؟
طبیعی است، مخاطب می‌تواند آثاری از صد کشور را انتخاب کند در صورتی‌که ادبیات خودش فقط از یک کشور است. ما تنها کشوری هستیم که در این حوزه بر اساس آزمون‌ و خطا پیش می‌رویم؛ هنوز نمی‌توانیم از مضامین بنویسیم و هنوز در آموزش بسیاری از مهارت‌ها به کودکان عرف، اجازه نوشتن به ما را نمی‌دهد.
مشکلات پیش روی ادبیات کودک و نوجوان چیست؟
ادبیات حوزه کودک و نوجوان در کشور ما با چالش‌ها و تهدیدات متعددی روبروست و یکی از این تهدیدها خود محدودکنندگی است؛ ما جامعه‌ای هستیم که به کودک احترام زیادی گذاشته و برای او حرمت قائلیم، از سوی دیگر جامعه‌ای اخلاقی هستیم و برای فروش کتاب، دست روی هر موضوع و ترفندی نمی‌زنیم. همین امر باعث می‌شود که در حوزه ادبیات کودک و نوجوان و انتخاب موضوعات کتاب برای ارائه به کودکان، دچار افراط‌ وتفریط شویم.
عامل دیگر که به‌عنوان یک چالش و تهدید جدی در حوزه ادبیات کودک با آن مواجه هستیم بحث محدودیت در مضامین است و بخش اعظم این تقصیر نیز، بر عهده نویسندگان است. متأسفانه برخی از نویسندگان به‌ ویژه نویسندگان ادبیات حوزه کودک و نوجوان، کمترین مطالعه را داشته و از ادبیات جهان و تنوع آن کم‌اطلاع هستند به همین دلیل فقیر می‌نویسند. در واقع، فقیر نویسیِ نویسندگان ادبیات حوزه کودک و نوجوان، یکی از چالش‌ها و تهدیدات مهم پیش روی ادبیات این حوزه در کشور است.
وقتی نویسنده کتاب کودک کمترین اطلاعات را از سایر علوم در حوزه روانشناسی، تربیتی و ... دارد، انتظار داریم کتابی که او می‌نویسد چه محتوا و مفهومی را به کودک منتقل کند؟ همین امر باعث می‌شود که نسل بی‌سوادی با اطلاعات سطحی تربیتی تربیت کنیم و تحویل جامعه بدهیم.
به عقیده بنده اگر اشکالی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان است، مقصر اصلی آن رسانه‌ها، انجمن‌های ادبی و نهادهای متولی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان هستند که هنوز بعد از سالیان سال نتوانسته‌اند نویسندگان این حوزه را به خلاقیت در نوشتن فرا بخوانند.
لازمه پرداختن به چه موضوعاتی را در ادبیات کودک و نوجوان کشور احساس می‌کنید؟
موضوعات لازم بر ادبیات حوزه کودک، ارزش سازی درباره اهمیت کار، حفظ محیط‌ زیست، توجه به انرژی و بازیابی آن و... است. در حال حاضر آموزش مهارت‌های ارتباطی و پیشگیری از آسیب‌هایی که کودک با آن روبروست در ادبیات ما مغفول مانده در حالی‌ که این مباحث باید یکی از اولویت‌های مهم ادبیات کودک در عصر حاضر باشد. همان‌طور که بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته به این موضوعات پرداخته‌اند، ما هم باید در ادبیات حوزه کودک به این مقولات بپردازیم تا کودکمان با کمترین آسیب‌ها و مشکلات در آینده مواجه شود. البته نحوه نوشتن و بیان این مطالب در قالب نوشته هم بسیار مهم است و باید نویسنده فراگرفته باشد که چگونه بنویسد تا به‌جای سود کردن زیان‌بار نشود.
در ارتباطات ضعیف هستیم و جای آثاری که کودک را به ارتباطات و مدیریت ارتباطاتش دعوت کند در ادبیاتمان بسیار خالی است.
ادبیات کودک و نوجوان کشور در چهار دهه گذشته چگونه بوده است؟
در حال حاضر در ادبیات این حوزه، فقیر هستیم؛ ضعیف در تیراژ و فقیر در اطلاعاتی که نویسنده باید داشته باشد و این هر دو تبری بر ریشه ادبیات کودک و نوجوان شده است. بعضی از نویسندگان، به‌ اشتباه برای کودک ساده‌نویسی کرده و در واقع، از ادبیات و وظایفش دور شده‌اند، بعضی دیگر نیز جنبه سرگرمی آن را بر دیگری ویژگی‌هایی که باید داشته باشد ارجحیت داده‌اند. تعدادی از نویسندگان حوزه کودک هم که به نظر من همان استفاده‌ کنندگان از رانت برای چاپ کتابشان بودند، هر چه نوشتند چاپ شد و این کار به شیوع ساده‌پسندی و مخدوش شدن زبان ادبی دامن زد.
انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اشتغالزایی و رونق تولید رهاورد احداث شهرک نساجی و پوشاک در اصفهان

از لباس ایرانی اسلامی چه می‌خواهیم؟

خشم، جنگ تکراری روزانه!

بالا گرفتن تنش میان ایران و انگلستان، علل و پیامدهای آن؟

زندگی بهتر با جهانی عاری از پلاستیک

آفتی به نام "فقیر نویسی"

آتش، فصل غم انگیز عرصه های طبیعی

کاهش آستانه تحمل و تاب‌آوری در جامعه نیازمند ریشه‌یابی

حرکت پرشتاب برای تداوم توسعه استان ها

روز شهرداری، فرصتی برای بررسی و تفکر بهتر در مدیریت شهری

بهره‌برداری از ظرفیت های میراث ناملموس، نیازمند شناسایی و برنامه‌ریزی

نهیب گاوخونی به ایران

بهره برداری از ظرفیت های میراث ناملموس، نیازمند شناسایی و برنامه ریزی

بی‌آبیِ اصفهانی‌ها در سالِ پر بارش

صائب تبریزی یکی از ستارگان درخشان ادبیات فارسی

مهجوریِ صائب

بازار تاریخی اصفهان را از گزند حوادث دریابیم

از وعده تا عمل برای زاینده رود

کاش سامان شبیه حسین نشود

صرفه جویی در مصرف آب، اساسی ترین نیاز امروز

تعیین هوشمند مقصد سفر به جای گرفتاری 15 ساعته در ترافیک شمال

درمان در مرداب مخدرها در نبود مهارت حل مساله

اندوهی در قاب

حق آبه زیست‌محیطی زاینده‎‌رود، گمشده در هیاهو

پیشگیری از اعتیاد نیازمند عزم خانه تا اجتماع

توهم پرآبی

موج سفید پاک، عاری از اعتیاد

نمایشگاه آداب سفره داری صفوی، عامل پیوند تاریخ فرهنگ غذایی

چطوری افغانی؟!

گذر از تابستان داغ با مدیریت مصرف انرژی

خطر آتش سوزی عرصه‌ها در کمین استان اصفهان

ایران ، مطبخ خانه جهانی برای توسعه گردشگری غذا

توسعه گردشگری سلامت نیازمند برنامه ریزی علمی و تامین زیرساختها

بی مهری مسئولان به تاسیس رصدخانه ملی ایران در کاشان

رفع چالش کم آبی در شمال استان اصفهان نیازمند تهیه سند منابع آبی

از رؤیا دست‌نیافتنی‌تر!

تیشه در معادن، گسترش بیابان

بیست و هفتم خرداد با فرهنگ و هنر

اصفهان، تماشاگه جهانی صنایع دستی

سرخوردگی و دیگر هیچ

بیابان‌زایی، فروپاشی سرزمین

موغان، تماشاخانه فرهنگ و سنن فریدن

پرونده قطور طرح ها برای کاهش معضل کم آبی در مناطق مرکزی کشور

لذتی که گران شد

قصه پرغصه عروس تالابهای ایران/ آبی که از «گاوخونی» دریغ می شود

شبکه اجتماعی ظرفیتی مهم برای غنی سازی اوقات فراغت

شاهدانِ مرگِ سیاوش

نداشتن نقشه راه فرایند تولید، چالش فراروی مشاغل خانگی

در تئاتر اصفهان چه خبر است؟

پانزده خرداد خودباوری سیاسی