پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

سی‌وسه پل در زمین فرو می‌رود! علمي

سی‌وسه پل در زمین فرو می‌رود!

  بزرگنمايي:

پیام سپاهان- یکی از شاخصه‌های اصفهان و زیبایی‌هایش را پل‌های تاریخی این شهر می‌دانند، پل‌هایی که به واسطه‌ی طول عمرهای متفاوت‌شان با یکدیگر نمی‌توان آن‌ها را در یک رنج و زمان بررسی کرد، اما این دلیلی بر کاستن از درجه‌ی اهمیت‌شان نیست. هر چند مدتی است هر بار نام یکی از این پل‌ها بر سر زبان‌ها می‌افتد و هشدارهاست که از سوی دوستداران میراث فرهنگی و بعضا کارشناسان مطرح می‌شود، یک روز تعویض سنگ‌های کفِ پل «خواجو» را رو می‌کنند و یک بار به پیاده‌راه کردن «پل شهرستان» فکر می‌کنند و بار دیگر سراغ «سی‌وسه پل» می‌روند تا دهانه‌هایش را ببندند از «پل مارنان» و «پل چوبی» هم که دست‌کم در طول سال‌های گذشته حساسیت‌ها برای نوع حفاظت از آن‌ها که بگذریم، امروز حرف‌های دیگری در مورد وضعیت این پل‌های تاریخی مطرح می‌شود.

ایجاد ترک در نقاط مختلف سی‌وسه پل یکی از عواملی است که باعث بروز این حساسیت‌ها در درجه بالاتر شده است. حساسیتی که می‌توان نامش را «بلعیده شدن این پل‌های تاریخی در دل زمین» گذاشت!

هر چند شاید برخی افراد این حساسیت را به واسطه‌ی نبود اب در زاینده‌رود می‌دانند، اما به نظر می‌رسد این تنها دلیل برای فاجعه‌ای که به مرور در حال خوردنِ جانِ پل‌های تاریخی اصفهان است، نباشد.
حمید مظاهری تهرانی، رئیس پژوهشکده تخصصی «پنج اُ هفت» در اصفهان در گفت‌وگو با ایسنا با مطرح کردن این هشدار، از چگونگی فرآیند این اتفاق با مرور زمان صحبت می‌کند.

این مدرس دانشگاه نخست در توصیف وضعیت پل‌های تاریخی اصفهان می‌گوید: اصفهان شهر زایند رود و شهر پل‌های تاریخی متعدد و بی‌نظیر است، قدمت برخی از این پل‌ها مانند پل شهرستان به پیش از اسلام و دوره ساسانیان می‌رسد و پل‌های شگفت‌انگیزی مانند خواجو و سی‌وسه پل در دوره‌ی صفوی در آن بنا شده‌اند. سازه و بدنه اصلی این پل‌ها آجری است و مهندسی دقیقی  که تاق و قوس‌های متعددی را  بر پایه‌های قدرتمندی از سنگ و ساروج - ملات یا اندودی (روکش) آبدوست است که برای ادامه حیات و حفظ استحکام خود به طور دائمی به آب نیاز دارد و در نبود  آب به مرورترد و سست می‌شود و به عبارتی گیرش و استحکام خود را از دست می‌دهد - برای قرن‌ها استوار کرده است.

او از خصوصیات ساروج را به واسطه‌ی نوع ترکیبات خود و نحوه و فرایند ماهرانه عمل آوردن آن، در ذات خود قادر به تحمل دوره‌هایی از خشکی یا کم‌آبی می‌داند و می‌گوید: اساسا خشکسالی و خشک شدن رودخانه زاینده‌رود از همان دوره ساخت این پل ها در دوره صفوی نیز بسیار و تقریبا هر ساله اتفاق می‌افتاده است، به طوری‌که بسیاری از جشن‌های شهر اصفهان در هنگام شروع خشکی یا آغاز آبگیری زاینده‌رود برگزار می‌شدند. 

وی با بیان این‌که بسیاری از ترک‌ها و شکستگی‌های قابل مشاهده روی پل‌های تاریخی مانند سی‌وسه پل و خواجو  به علت  نشست و فرسودگی طبیعی مصالح به کار رفته در ساختار آن (آجر،گچ،کاشی،سنگ و ساروج) و البته فرو رفتن تدریجی جسم سنگین پل در بستر زیرین خود است، ادامه می‌دهد:‌ این عوارض حتی در صورت پر آب بودن دائمی زاینده‌رود نیز به مرور اتفاق می‌افتد، هر چند نباید فراموش کرد که اکثر پل‌های اصفهان و ایران  بر اساس مکان‌یابی دقیق و با اشراف کامل معماران بر مقدار سختی و میزان مقاومت جنس خاک بستر پل‌ها ساخته شده‌اند که این امر تضمین‌کننده طول عمر و ادامه حیات پل‌های اصفهان در طول این سال‌ها بوده است .

مظاهری از دلایل پایین‌آمدنِ سطح آب‌های زیرزمینی دشت اصفهان و به ویژه بستر زیرین زاینده‌رود در آخرین حدِ خود و خشک‌شدن طولانی مدت زاینده‌رود را حفر چاه‌های بسیار عمیق در اصفهان برای تامین آب شرب و آبیاری فضای سبز گسترده شهر می‌داند و ادامه می‌دهد:‌ این خشکی باعث سستی و ضعف بی‌سابقه‌ای در لایه‌ی خاکی - سنگی پل‌های اصفهان شده است. در حال حاضر نیز گسترش این فرایند (پوک شدن خاک بستر) همراه با فشار طبیعی حاصل از وزن سازه پل و حتی انواع بارهای مازاد مانند آسفالت و سنگ فرش نادرست و عبور کنترل  نشده گردشگران و عابران وقوع یک فاجعه برای پل‌های تاریخی اصفهان را محتمل و حتی قریب‌الوقوع می‌کند.

این مدرس دانشگاه تاکید می‌کند: به همه این موارد باید نحوه‌ی غیراصولی و آسیب‌رسانِ نورپردازی پل‌های اصفهان که بر مبنای ایجاد حفره و تخریب در بدنه‌ی پل و کاشت نورافکن‌های بسیار بزرگ است را نیز اضافه کرد.

به گفته‌ی او، با سست‌شدن خاک و عبور از آستانه‌ی تحمل، نخست لایه‌ی سنگی- خاکی بستر پل و سپس در عمقی بیشتر از پی‌سازی سنگ و ساروجِ پل‌ها بر اثر بی‌آب و خشکی طولانی، و در نهایت با توجه به نیروی برشی وزن پل، در میان مدت احتمال شکست و فرونشست لایه‌ی خاکی زیرین پل و در نتیجه درهم شکستن کامل پل‌ها ایجاد می‌شود.

رئیس پژوهشکده تخصصی «پنج اُ هفت» در اصفهان، ایجاد حفره‌ای بسیار بزرگ در دل زمین با رخدادن این فرآیند را غیر ممکن نمی‌داند به حدی که فرورفتن پل در زمین دور با این اتفاق، دور از انتظار نمی‌داند.    

مظاهری، تراژدی تخریب پل‌های اصفهان را رویت ترک‌ها و شکاف‌ها یا کاشی‌های  فرو افتاده در بخش‌های مختلف آن که از قضا آسیب‌هایش با روش‌های حفاظت و مرمت علمی قابل درمان است، نمی‌داند، بلکه معتقد است: روند فرورفتن پل‌ها در دل زمین، دقیقا" در بخش‌های غیرقابل رویت پل‌ها و در زیرزمین در حال پیشروی و در حال وقوع است.


می‌توان گفت وضعیت امروز آثار تاریخی اصفهان را عباس مقتدایی، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی اردیبهشت سال 93 پیش‌بینی کرده بود، وقتی که در نطق میان دستور خود در مجلس شورای اسلامی، انتقاد شدیدی به وضعیت نامناسب رسیدگی به میراث فرهنگی وارد کرد و از رئیس‌جمهور خواست به این مساله به صورت جدی رسیدگی کند.

او در آن زمان به قاطعیت گفت: «آیا باید آثار بی‌نظیری چون پل خواجو، چهارباغ، مدرسه ابن‌سینا و عالی قاپو فرو بریزند تا اقدامی صورت گیرد یا علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد؟»





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تاثیردیابت بارداری مادر بر شرایط تولد نوزاد

مهمترین رویدادهای علمی و فناوری سال 97 اصفهان

یک قلاده پلنگ ایرانی در منطقه عباس آباد نائین مشاهده شد

بیشترین بیماران دیالیزی در استان اصفهان از میان آقایان هستند

170 فناوری در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان تجاری سازی شد

تقویم ایرانی مبتنی بر نجوم است

توانمندسازی دانشگاه‌ها با مدیریت دانش

سرپرست بنیاد نخبگان اصفهان منصوب شد

منطقۀ مرکزی ایران الگویی متفاوت از آغاز یکجانشینی دارد

فعالیت 22 مرکز درمانیِ کاشان در نوروز

سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان منصوب شد

تاثیر بیان نسبی ژن‌ها در پیشرفت بدخیمی سرطان کولورکتال

با اپلیکیشن سفر کنید

تصمیمات آینده پژوهی فردی نیست

اجتناب از تولید یا کاهش حجم،اصولی ترین راه مدیریت پسماند است

خیران با ورود به علم و فناوری، هزاران شغل ایجاد می کنند

دانشگاه فرهنگیان اصفهان با کمبود امکانات آموزشی و نیرو مواجه است

بیانیه گام دوم انقلاب، رساله علمی و عملی توسعه کشور است

نخستین مرکز آموزش درجه 1 واحد اصفهان به بهره‌برداری می‌رسد

برندگان ماراتن نجومی مسیه 97 معرفی شدند

ساماندهی و اصلاح نظام درآمد هزینه استان ها ضروری است

کم آبی کنونی محدودیتی برای توسعه اردستان نیست

معرفی برگزیدگان "هفتمین جشنواره مخترعان دانشگاه آزاد"

رییس سازمان حفاظت از محیط زیست وارد اردستان شد

سلول درمانی بیماران در اصفهان قابل انجام است

اثر پیام‌رسان سونیک هیچ‌هاگ بر سلول‌های بنیادی برداشته شده از پالپ دندان‌های شیری

تعامل اقتصاد، صنعت و دانشگاه زمینه توسعه پایدار در استان است

حمایت از جوانان چهره استان را نو و درخشان می‌کند

امیدواریم اصفهان به عنوان "هابِ" فعالیت‌های علمی کشور انتخاب شود

اصفهان بیشترین مهاجرت نخبگان را دارد

ظرفیت اصفهان در هنر بالاست

دیپلماسی علمی به کمک دیپلماسی کشور بیاید

کنسرسیوم علمی اصفهان راه فعالیت‌های علمی را کوتاه می‌کند

رییس سازمان حفاظت از محیط زیست به اردستان سفر می کند

حضور 10 هزار اصفهانی در ششمین آزمون استخدامی کشور

هم‌افزایی در پی تشکیل کنسرسیوم با مراکز علمی پیشرو ایجاد می‌شود

سومین جشنواره ربو ترافیک در تیران و کرون برگزار می‌شود

حوزه های علمیه نیازمند مترجم حرفه ای است

آغاز به کار هفتمین جشنواره مخترعان در دانشگاه آزاد نجف آباد

جامعه کنونی به خلاقیت و نوآوری نیاز دارد

تبیین اندیشه‌های نوین اسلام در دومین همایش ملی انقلاب اسلامی در اصفهان

جشنواره مخترعان ومبتکران دانشگاه آزاد در نجف آباد آغاز شد

ارتقاء فعالیت‌های علمی دانشگاه فرهنگیان با تفاهم‌نامه‌های‌ همکاری

گردهمایی منجمان سراسر کشور در ماراتن نجومی "مِسیه" در اصفهان

برگزاری هفتمین جشنواره مخترعان با 6 کارگاه آموزشی

آغاز ثبت نام در کمپ نوروزی جهاد دانشگاهی اصفهان

دیپلماسی عمومی در حال رشد است

گردهمایی منجمان سراسر کشور در ماراتن نجومی "مِسیه" در اصفهان

عمان محیطی لذت بخش برای تجار دارد

سامانه برخط پایش تالاب گاوخونی رونمایی شد