پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

نزاع آبی، چشم‌انداز خاورمیانه در قرن 21 سياسي

نزاع آبی، چشم‌انداز خاورمیانه در قرن 21

  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - جهان به سمت بحران کم آبی در حرکت است. ولی به نظر این بحران در خاورمیانه مشهودتر است. قرار گرفتن منطقه خاورمیانه در کمربند خشک جهان موجب شده تا این منطقه علی‌رغم دارا بودن 5 درصد جمعیت جهان تنها یک درصد آبهای شیرین قابل دسترس را در اختیار داشته باشد
نزاع آبی، چشم‌انداز خاورمیانه در قرن 21
خاورمیانه زمانی محمل تمدن‌های قدیمی بر ساحل رودهای پرآب بوده است. بنابر اقوال و نوشته‌های بسیاری از مورخین و جغرافیدانان، اولین تمدن‌های بشری در کنار دریاها و رود‌های بزرگ این منطقه شکل گرفته و رود‌های بزرگ نیل، دجله، فرات، کارون، اروند و سواحل خلیج فارس بستر‌ تجمع اجتماعات مهم بشری بوده‌اند. با این وجود اگرچه هنوز بخش‌های از آن دارای بارش‌های قابل ملاحظه‌ای است، در بخش‌های دیگر، خشکسالی و تغییر اقلیم نفس رود‌ها و جوامع قدیمی این منطقه را به شماره انداخته است.
اساساً جهان به سمت بحران کم آبی در حرکت است. ولی به نظر این بحران در خاورمیانه مشهودتر است. قرار گرفتن منطقه خاورمیانه در کمربند خشک جهان موجب شده تا این منطقه علی‌رغم دارا بودن 5 درصد جمعیت جهان تنها یک درصد آبهای شیرین قابل دسترس را در اختیار داشته باشد. به شکلی که بیش از 60 درصد جمعیت خاورمیانه و آفریقای شمالی در مناطقی با سطح بالا یا بسیار بالای تنش آبی زندگی می‌کنند. بر این اساس، مطابق ارزیابی موسسه منابع جهانی که بر محور مجموعه‌ای از مدل‌های آب و هوایی و حالات مختلف اجتماعی و سیاسی، احتمال بروز تنش‌های آبی در 167 کشور جهان، تا سال‌های 2020 ، 2030 و 2040 میلادی را مورد بررسی قرار داده است، 33 کشور تا سال 2040 میلادی با بالاترین تنش آبی مواجه خواهند شد، که از این تعداد 14 کشور در مناطق خاورمیانه و شمال آفریقا قرار دارند.
میانگین بارش سالانه در خاورمیانه بسیار کم و از 166میلی‌متر تجاوز نمی‌کند. به عبارتی منابع تجدید شدنی آب در این منطقه به حدود 355 میلیارد متر مکعب در سال می‌رسد، که در مقام مقایسه همین منبع در آمریکای شمالی، سالانه 5379 میلیارد متر مکعب، در آفریقای جنوب صحرا 4284 میلیارد متر مکعب و در آسیا 9985 میلیارد متر مکعب است. در این رابطه کارشناسان سازمان ملل با اعلام این که سرانه آب در خاورمیانه تا سال 2025 به میزان نصف کاهش خواهد یافت، نسبت به بروز کشمکش‌های سیاسی و درگیری‌های نظامی در اثر بروز بحران آب در این منطقه هشدار داده‌اند. به گزارش این سازمان سرانه آب در این منطقه 1200 متر مکعب در سال است و این در حالی است که سرانه جهانی آب نزدیک به 7 هزار متر مکعب در سال می‌باشد. بر طبق پیش بینی‌ها میزان تقاضا برای آب در منطقه مذکور از 938 میلیارد متر مکعب در سال 2000 به 228 میلیارد متر مکعب در سال 2025 خواهد رسید، و سرانه آب در این منطقه تا سال 2050 به 500 متر مکعب در سال کاهش خواهد یافت. به عبارتی شمار کشورهایی که در خاورمیانه با کمیابی آب مواجه‌اند از 3 کشور بحرین، اردن و کویت در سال 1955 با افزوده شدن الجزایر، قطر، عربستان سعودی، سومالی، تونس، امارات، یمن و فلسطین اشغالی به 11 کشور در سال 1990 رسیده است و انتظار می‌رود 7 کشور دیگر شامل ایران، مصر، لیبی، مراکش، عمان، سوریه و اتیوپی در سال 2025 به این فهرست اضافه شوند. آماری که شکنندگی وضعیت منطقه به لحاظ منابع آب و احتمال امنیتی شدن آن را نشان می‌دهد. شواهدی نیز حاکی است که کنترل منابع آب در منطقه همچنان به عنوان یک ابزار مهم تنش سیاسی خواهد ماند. به طوری که آب یکی از علل اساسی جنگ بین اعراب و اسرائیل در 1967م و نیز اشغال لبنان در 1982م بوده است.
از طرفی عمده بخش‌های خاورمیانه در زمره کشورهای در حال توسعه و با رشد جمعیت فزاینده هستند. به لحاظ تاریخی این منطقه در سال 1750م جمعیتی حدود 20 میلیون نفر داشت، که در سال 1996م این تعداد به 286 میلیون نفر رسیده بود. تا آنجا که چهار کشور اصلی که در دو زیر حوضه‌های دجله و فرات(ترکیه، ایران، سوریه و عراق) قرار دارند، نزدیک به 221.5میلیون نفر جمعیت دارند.
رشد جمعیت به خودی خود افزایش تقاضا برای منابع آب را به همراه خواهد داشت، این در شرایطی است که دولت‌ها در خاورمیانه در تلاشند تا به خودکفایی غذایی نیز دست یابند. به همین دلیل مصرف آب در بخش کشاورزی نیز بسیار بالاست(حدود 66 درصد). همچنین مهاجرت 50 درصدی جمعیت از مناطق روستایی به مناطق شهری(محصول روند توسعه) مشکل کمبود آب را افزایش خواهد داد، که در آن مصرف آب در حدود 10 تا 12 برابر حد نرمال خود به عنوان ساکنان روستا می‌باشد.
لذا بنا به گفته توماس تاف، مدیر طرح‌های آبهای خاورمیانه در آمریکا، افزایش جمعیت و حساسیت بحران کم آبی در خاورمیانه به حدی است که در 20 سال آینده، این منطقه با جمعیتی بیش از دویست میلیون نفر از تامین آب مورد نیاز کشاورزی، صنعتی و آشامیدنی خود ناتوان خواهد بود. این در حالی است که طی چهل سال گذشته، میزان منابع قابل احیای آب در خاورمیانه به 3/1 کاهش یافته و از سالانه 3400 مترمکعب برای هر نفر در دهه60 به سالانه 1300مترمکعب در دهه جاری رسیده است.
در حال حاضر به منظور حل مشکلات ناشی از بحران آب در منطقه خاورمیانه و به ویژه کشورهای عربی این منطقه، به طور وسیع از شیرین کردن آب دریا استفاده می شود؛ به طوریکه بیش از 60 درصد از ظرفیت نمک‌زدایی و شیرین کردن آب دریا در منطقه خلیج فارس متمرکز است. اما بعید نیست که بنابر گفته‌های ژنرال هانس فن گینکل در سازمان ملل: نزاع بر سر آب، هم میان کشورها و هم جنگ داخلی، تبدیل به بخش کلیدی چشم انداز خاورمیانه در قرن بیست و یکم گردد.
منبع: aftabnews.ir





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

توقیف تریلر با 220 راس دام قاچاق در تیران و کرون

مبلغان اصفهانی در 20 روستای سیل زده شوش خوزستان مستقر شدند

شرط بازیکنان ذوب آهن برای تمدید قرارداد/ جای پای آذری محکم می‌شود

افزایش 4 تا 7 درجه‌ای دما در استان اصفهان تا روز چهارشنبه

محور سخنان امامان جمعه اصفهان

عده ای با بیان های فریبنده در جامعه التهاب ایجاد می کنند

مردم در کمک رسانی به مناطق سیل زده سنگ تمام گذاشتند

روز قدس نماد اتحاد مسلمانان در برابر استکبار جهانی است

مقاومت برابر دشمن، درس فتح خرمشهر است

حماسه خرمشهر یکی از رویدادهای بزرگ تاریخ ایران است

فتح خرمشهر نماد مقاومت ملت در برابر استکبار است

نباید در مقابل افرادی که در زمین دشمن بازی می کنند در حال انفعال قرار گیریم

5 نفر توزیع کننده مشروبات الکلی تقلبی در اصفهان دستگیر شدند

5 نفر توزیع کننده مشروبات الکی تقلبی در اصفهان دستگیر شدند

قضات بر روی یک شمشیر دولبه حرکت می‌کنند/ضرورت دقت در دادرسی قضایی

کوتاه‌کردن روند دادرسی پرونده‌های قضائی ضروری است

300 قاضی به کادر قضایی استان اصفهان افزوده شد

برخورد منفعلانه با ترویج ناهنجاری‌ در جامعه صحیح نیست

برخورد منفعلانهبا ترویج ناهنجاری‌ در جامعه صحیحی نیست

خورشید حماسه خرمشهر هرگز غروب نمی کند

دستگاه قضایی در اصفهان رونق بیشتری بگیرد

توزیع 3 هزار کتاب در بیمارستان آیت الله یثربی کاشان

عملکرد اصلاحات فقط در انتخابات خلاصه نمی شود

برگزاری سلسله نشستهای صمیمانه با فرماندهان دفاع مقدس در اصفهان

6 نفر بر اثر مصرف مشروبات الکی تقلبی در اصفهان فوت شدند

امکان وقوع روان‌آب و سیلابی‌شدن مسیل‌ها در استان اصفهان وجود دارد

نامه باشگاه ذوب آهن برای گرفتن غرامت به AFC ارسال شد

برخورد جدی نیروی انتظامی کاشان با کلید به دستان

پرونده مقدماتی در ارتباط با تک‌خوانی یک زن در ابیانه تشکیل شد

زمان و محل برگزاری دیدار ذوب آهن و النصر عربستان اعلام شد

باید از ظرفیت مردم برای شناسایی و برخورد با محتکران استفاده شود

بازیکن تیم فوتسال مس به گیتی پسند پیوست!

روایت خبرنگار ایسنا از روند اجرای تصمیم «کاهش تعهدات» در "گود" نطنز

عابدی: کادر پرستاری اصفهان به دلیل کمبود نیرو تحت فشار هستند

نماینده شاهین‌شهر: چرا اصرار دارید شهرهای استان اصفهان را دو تکه کنید؟

گفتگوی روزنامه شرق با دکتر امیر محبیان درباره بهنگامی و نابهنگامی تصمیمات سیاسی

باید اقداماتی انجام شود تا تعداد ورودی به زندان ها کاهش یابد

آموزش و پرورش استان اصفهان 16 هزار نفر کمبود نیرو دارد

نصب تابلوهای زمان‌بندی در خطوط اتوبوسرانی اصفهان

مسابقات کشتی جام مولای عرشیان با معرفی برترین‌ها به پایان رسید

انهدام باند شکارچیان غیر مجاز در کاشان/3 شکارچی دستگیر شدند

برخورد با «دور دور» 600 خودرو در عملیات «ظفر 5 » پلیس اصفهان

تداوم رگبارهای بهاری در استان اصفهان/احتمال بارش تگرگ

توقیف محموله میلیاردی ادکلن در اصفهان

اختصاص 500میلیون تومان اعتبار به آموزش شهروندی توسط شهرداری کاشان

توقیف محموله میلیاردی ادکلن از انباری در خارج از شهر اصفهان

فرماندار اصفهان معرفی می شود

تخریب زیستگاه و تصادف با خودرو زندگی «سیاه گوش» را تهدید می‌کند

طرح اصفهان شمالی ثبات را در فلات مرکزی کشور تهدید می‌کند

سیاست فشار حداکثری آمریکا به ایران نتیجه نداشته است