پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

مهر گزارش می‌دهد؛

چهره سرد پاییز در پناه مهربانی کرسی «خاتون»گرم می شود سياسي

چهره سرد پاییز در پناه مهربانی کرسی «خاتون»گرم می شود

  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - اصفهان – یلدا می‌آید و چهره سرد و پاییزی شب در پناه مهربانی کرسی مادربزرگ گرم می‌شود؛ طولانی‌ترین شب سال آرزوی بازگشت به یلداهای ساده و بی‌تجمل مادربزرگ‌ها در گذشته‌های نه چندان دور را دارد.

خبرگزاری مهر ، گروه استانها - فاطمه کازرونی: نرم نرمک یلدایی دیگر از راه می‌رسد، کرسی‌ مادربزرگ دوباره روشن می‌شود و با لبخند گرم اناری خود به شوفاژ، بخاری و تمامی وسایل گرمایشی مدرن کنایه می‌زند؛ سفره قلمکاری مادربزرگ از تبعیدگاه پستوها بیرون می‌آید و آجیل و هندوانه، نان و پنیر و سبزی و غذاهای محلی چهره سینی نقره‌ای قدیمی مادربزرگ را تزیین می‌کند.
لحافِ سنگ‌دوزی نقش شده در کنج خاطره‌های دور، بر کرسی‌های زغالی پهن می‌شود و یک بار دیگر چهره گلگون خویش را به رخ انارهای ترش و ملس درون کاسه سفالی ‌خاتون می‌کشد.
طولانی‌ترین شب سال در پناه مهربانی مادربزرگ، شاهنامه‌خوانی پدربزرگ و در آفرینش رویاهای خیال‌انگیز نهفته در ژرفنای فال‌های دیوان حافظ، گویی به بلندای سال طول می‌کشد و سپیده صبح در میان خنده و هیاهوی کودکان و آرزوهای دور و نزدیک بزرگ‌ترها، در یک صبح بلند زمستانی قد می‌کشد.
در آستانه آخرین شب پاییزی، ریز و درشت‌های فرهنگ یلدایی که قرن‌ها باور و مفاهیم عمیق عرفانی و معنوی را در خود نهفته دارد و برخی آسیب‌های یلدای مدرن را در سخنان کارشناسان حوزه فرهنگ و تاریخ مرور می‌کنیم.
ترانه یادگاران کارشناس تاریخ باستان در ارتباط با سنت شب یلدا به مهر می‌گوید: آخرین شب پاییز در آذرماه هر سال که در فرهنگ ما شب یلدا نامیده می‌شودT در واقع قرن‌ها فرهنگ ایرانی را در دل خود نهفته دارد.

وی با بیان اینکه شب یلدا نیز همانند فرهنگ و دیگر آیین‌های ایرانی مانند سنت نوروز وسفره هفت‌سین نمادهای مختلفی را خود نهفته دارد، ابراز داشت: مفاهیمی چون احترام به بزرگ‌ترها، مهربانی با کودکان، دورهم نشینی و پای دردل یکدیگر نشستن از فرهنگ‌های زیبایی است که در این سالها با پیشرفت تکنولوژی به عرصه فراموشی پسرده شده است.
یلدا یادآور این نکته است که بزرگان ما به همه جنبه‌های روحی ، روانی و زیباشناسی زندگی توجه می‌کردند و شاید بسیاری از مشکلات انسان‌ها در این قرارهای دورهمی رفع می‌شد و دیگر خبری از این همه ناراحتی روحی و تنهایی انسان‌ها در میان نبود یلدا یادآور توجه بزرگان تاریخ ما به تمام جنبه‌های زندگی بشری است
کارشناس تاریخ تصریح کرد: یلدا یادآور این نکته است که بزرگان ما به همه جنبه‌های روحی، روانی و زیباشناسی زندگی توجه می‌کردند و شاید بسیاری از مشکلات انسان‌ها در این قرارهای دورهمی رفع می‌شد و دیگر خبری از این همه ناراحتی روحی و تنهایی انسان‌ها در میان نبود.
وی با بیان اینکه ایرانیان قدیم شادی و نشاط را از موهبت‌های خدایی و غم و اندوه را از پدیده‌های اهریمنی می‌پنداشتند، ابراز داشت: مراسم نوروز، جشن مهرگان، جشن سده، شب یلدا و سنت‌های دیگر در واقع بیانگر این حقیقت است که ایرانیان پس از رهایی از بیدادگری و ستم به شکرانه بازیافتن آزادی، جشن برپا می‌کردند و پیروزی نیکی بر بدی و روشنایی بر تاریکی و عدل بر ستم را گرامی می‌داشتند.
یادگاران در ادامه به قدمت شب یلدا در ایران اشاره و ابراز داشت: چله و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود یک سنت باستانی است، «یلدا» برگرفته از واژه سریانی به معنای «زایش» و «تولد» است و ابوریحان بیرونی از این جشن با نام «میلاد اکبر» نام برده و منظور از آن را «میلاد خورشید» دانسته‌ است.
وی افزود: ایرانیان از قدیم این شب را گرامی داشته‌اند اما یلدا در تمام طول تاریخ بهانه‌ای برای دور یکدیگر جمع شدن و دید , بازدید بوده است و رسم نیکوی مهمان‌نوازی که امروزه یکی از پایه‌های گردشگری دنیا است نیز در آیین‌هایی مانند یلدا جایگاه ویژه دارد.
این کارشناس تاریخ با اشاره به رسوم اصفهانی‌ ‌ ها در شب یلدا بیان داشت: اصفهانی‌ها از قدیم مانند سایر مناطق ایران در این شب در منزل پدربزرگ‌ها یا مادر بزرگ‌ها و پای کرسی دور یکدیگر جمع می‌شوند و عنوان تنقلات شب چله انار و هندوانه بر سر سفره چله قرار می‌دهند.
وی با بیان اینکه همانند دیگر نقاط ایران در این شب صاحب خانه با آجیل و میوه از مهمانها پذیرایی می‌کند و مهمانان در کنار یکدیگر تا پاسی از شب و گاهی تا نزدیک صبح بیدار هستند، تصریح کرد: در این جمع شاهنامه‌خوانی و گرفتن فال حافظ رواج داشته است و بزرگترها نیز داستان یا خاطراتی از قد نقل می‌کنند.
یادگاران با اشاره به اینکه نوشیدنی شب یلدا بطور معمول چای و شربت و در صورت امکان مخلوط برف و شیره انگور است، ابراز داشت: غذای شب چله به طور معمول پلو ماهی و یا یکی از غذاهای محلی اصفهان است.
اصفهانی‌های قدیم معتقد به دو بخش چله کوچک و بزرگ برای زمستان هستند، موعد چله از اول دیماه تا بهمن‌ماه است اما چله کوچک از دهم بهمن آغاز می‌شد و تا سی بهمن ادامه دارد اصفهانی‌های قدیم ‌دو شب چله کوچک و بزرگ برگزار می‌کردند
وی با اشاره به اینکه اصفهانی‌های قدیم معتقد به دو بخش چله کوچک و بزرگ برای زمستان هستند، گفت: موعد چله بزرگ از اول دیماه تا بهمن‌ماه است اما چله کوچک از دهم بهمن آغاز می‌شد و تا سی بهمن ادامه دارد .
این کارشناس تاریخ با بیان اینکه اصفهانی‌ها دوشب را به عنوان شب چله برپا می‌کردند و آیین‌های مخصوص به این شب را به جا می‌آوردند، تصریح کرد: آیین شب چله در شهر اصفهان همواره به صورت خانوادگی برگزار می‌شده است و گرچه در دوران جدید در برخی خانواده‌ها پرداختن به تجملات زیبایی‌های شب چله را کمرنگ کرده است اما هنوز در خانواده ‌ ‌های سنتی اصفهان با پهن کردن سفره‌ای با عنوان سفره شب چله و به شکل قدیمی این شب را گرامی می‌داشتند .
وقتی مدرنیته هوای پاک سنت‌های قدیمی را آلوده می‌کند
این روزها مدرنیته هوای تنفس برای سنت‌های قدیمی را آلوده ساخته است و زیر و زیور چشم و هم‌نشینی از چشم‌نوازی بی‌پیرایه شب یلدا کاسته است و در برخی خانواده ‌ ها به جای شب یلدا گویی شاهد نوعی جشن وارداتی و نه ایرانی هستیم به گونه‌ای که آرامش هم‌نشینی این شب زیبا به اضطراب و استرس برگزاری جشنی برتر از همسایه و خویشاوند مبدل شده است.
کوروش محمدی روانشناس و مدیرانجمن آسیب‌شناسی اجتماعی ایران با بیان اینکه یلدا تاریخچه باستانی دارد و به لحاظ تاریخی در زندگی ایرانیان نقش پررنگی داشته است به مهر از آسیب‌های این جشن در عصر مدرنیته می‌گوید.

وی با بیان اینکه مردم کشور با فرهنگِ کشور ما در قدیم به دنبال روزنه‌هایی‌ برای بودن در کنار یکدیگر و لذت دلنشین هم‌نشینی بودند و از آیین‌هایی مانند یلدا برای این دورهمی ‌ های دلچسب استفاده می ‌ کردند، می ‌ افزاید: در دنیای امروز ارتباطات انسان‌ها نیز دستخوش آسیب ‌ هایی شده است؛ در واقع در گذشته یلدا شبی خاص در میان تمام شب‌هایی بود که خانواده ها گرد هم جمع می شدند اما در دیگر شب های سال نیز خانواده از سنت ‌ ‌های ارزشمند صله رحم و دستگیری از یکدیگر دست نمی‌کشیدند.
مدیرانجمن آسیب‌شناسی اجتماعی ایران تصریح کرد: امروز نیز یلدا شبی شاخص است اما به عنوان تک روزی در میان روزهای بی‌شماری که در برخی خانواده‌ها با فراموشی دیگران و بی نصیب ماندن از موهبت کمک به هم‌نوع می‌گذرد.
یلداهای امروز در زیر چتر تجمل گرایی و تشریفات بیهوده به آیین واردتی شبیه شده است
وی با بیان اینکه عصر ماشینی بر رفتارهای انسان‌ها با یکدیگر و فاصله میان آنها تاثیر گذاشته و و دیدگاه‌های سنتی ارزش خود را از دست داده است، ابراز داشت: متاسفانه یلداهای امروز ما در زیر چتر تجمل گرایی و تشریفات بیهوده به آیین واردتی شبیه شده است.
احیای این گونه آیین‌های ارزشمند به شیوه سنتی رویکردی است که باید مورد توجه مسئولان فرهنگی جامعه قرار گیرد چراکه بازگشت به شیوه‌های سنتی گذشته در رفع بسیاری از مشکلات جامعه و ایجاد شادی و نشاط در اجتماع نقش موثری دارد محمدی با بیان اینکه شب یلدا به دلیل ویژگی‌های همچون صله رحم و رفع مشکلات دیگران از ارزش زیادی برخوردار بوده است، ابراز داشت: امروز یا جشن‌های شب یلدا تجملاتی و غیرموثر شده است و یا به شکل خانواده های منفرد برگزار می‌شود ضمن اینکه بسیاری از خانواده ها به دلیل مشکلات اقتصادی شاید مزه شب یلدا را نچشیده و یا به لحاظ زمانی متوجه آن نمی‌شوند.
وی با بیان اینکه البته برخی خانواده‌های ایرانی که ارزش های بومی را حفظ کرده‌اند همچنان این آیین را به شیوه سنتی گذشته برپا می کنند، اظهار داشت: احیای این گونه آیین‌های ارزشمند به شیوه سنتی رویکردی است که باید مورد توجه مسئولان فرهنگی جامعه قرار گیرد چراکه بازگشت به شیوه‌های سنتی گذشته در رفع بسیاری از مشکلات جامعه و ایجاد شادی و نشاط در اجتماع نقش موثری دارد.
وی اضافه کرد: می‌توان گفت احیای این شیوه‌ها موضوعی است که در کوران رفع مشکلات با روش‌های پیچیده و غیرعلمی توسط برخی مسئولان از گردونه شیوه‌های رفع مشکل خارج شده و گمشده ‌ امروز جامعه ایرانی ما محسوب می‌شود.

آرزوی متفاوت بانوی یلدا
امروز شاید بانوی یلدا آرزویی متفاوت دارد؛ طولانی‌ترین شب سال، این بار خسته از تجملات بی‌پایان شب یلدا و چشم‌وهمچشی‌هایی که عصر مدرنیته به جای دورهم‌نشینی‌های پرمحبت گذشته به همراه آورده است، گویی با حسرت بسیار آرزوی بازگشت به یلداهای ساده و بی‌تجمل مادربزرگ ‌ ها در گذشته‌های نه چندان دور را در سر دارد.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

همسر رئیسی: اگر رئیسی در انتخابات پیروز می‌شد، وضعیت کشور بهتر بود

باشگاه پرسپولیس: پیشنهادمان را به خودمان ندهید

5 استاد دانشگاه کاشان درجمع پژوهشگران یک درصد برتر جهان

فغانی حتی یک اشتباه هم نداشت/ از پیشنهاد قلعه‌نویی استقبال می‌کنم

استعفای نمایندگان اصفهان پاسخ به نسل‌های آینده است

برخی از اقدامات پیشین وزارت نیرو مشکلات آبی امروز را ایجاد کرده

تخریب مسئولان کشور فرصت سازی برای دشمنان است

نامزد خاشقچی درخواست ترامپ را رد کرد

پای استعفای خود ایستاده‌ایم/برخی جایگاه نمایندگان را نمی شناسند

واکنش رئیس کمیته انضباطی به اتفاقات بازی پرسپولیس و سپاهان

سپاهان و پرسپولیس شانس قهرمانی/فغانی اعتبارخود را زیرسوال نمی برد

فغانی قلدرخان فوتبال ایران شده است/ رفتی جام جهانی که رفتی!

دغدغه اصلی بهزیستی بازتوانی معلولان است/ضرورت همراهی خیران

فغانی حتی یک اشتباه هم نداشت/ پنالتی پرسپولیس مثل اشک شفاف بود

زاینده رود دیگر جایی برای سعی و خطا ندارد/امید به احیای رودخانه

امکان احیای زاینده‌رود وجود دارد/سیاستمداران تصمیمات درست بگیرند

11 هزار میلیارد تومان هزینه طرح رتبه‌بندی معلمان

راهی به جز ورود سرمایه‌گذاران و ایجاد اشتغال نداریم

11هزار میلیارد تومان هزینه طرح رتبه‌بندی معلمان

سفارش دیگری از اسرائیل به دولت ترامپ

برای تشبیه کنفرانس مطبوعاتی به سیرک عذرخواهی می کنم

احتمال استعفای اعضای شورای شهرستان اصفهان وجود دارد

خدا جواب هواداران سپاهان را می‌دهد/پنالتی پرسپولیس کاملا درست بود

هیچ وقت دنبال بهانه‌جویی نبوده‌ام/ زمان صحبت در مورد طارمی نیست!

ریشه کنی بیماری سالک بر مسئولان مرتبط با سلامت واجب است

عالیشاه: می‌توانستیم برنده باشیم

هواداران درباره برخی از بازیکنان کمتر صحبت کنند

هر 2 گل بازی اتفاقی بود

فکر می‌کنم قرار بود بازی یک یک شود/ فغانی مغرورانه داوری می‌کند

داور ادبیات تندی را به کار می‌برد

نقد مرز باریکی میان چاپلوسی و تخریب است

حرکت انقلابیون سمیرم در سال 57 نماد مبارزه آگاهانه بود

رسالت دانشجو مبارزه با استبداد داخلی و استعمار خارجی است

ترکان استعفا کرد

جشنواره بازی های بومی محلی کشور در اردستان برگزار خواهد شد

راه‌اندازی یک مرکز آموزشی مشترک میان ایران و آلمان در اصفهان

تساوی پرسپولیس و سپاهان در نیمه نخست

برگرداندن حیات زاینده‌رود مهمترین اصل پروژه آلمان و ایران است

مشکلات آبی اصفهان تنها در لوای مدیریت یکپارچه رفع می شود

سرمربی سپاهان تهدید شد/ خنده مدافع پرسپولیس به حرف قلعه‌نویی!

تساوی پرسپولیس و سپاهان دردیدار جذاب/عادت قلعه‌نویی به برانکورسید

دولت از ظرفیت‌های علمی برای احیای زاینده رود استفاده کند

آبی برای تالاب گاوخونی در هیچ بازه زمانی در نظر گرفته نشد

اخراج مهاجم سپاهان و هافبک پرسپولیس در وقت‌های تلف شده

پنج تیم توانایی قهرمانی دارند/ در مورد پنالتی داوران نظر بدهند

بچه‌های ما شخصیت و اراده خود را به عنوان یک تیم برنده نشان دادند

از تصمیم فغانی تعجب می‌کنم/ چه کار کنیم ظلم به سپاهان تمام شود؟

روحیه یک تیم برنده را داشتیم/ هیچ وقت دنبال بهانه‌جویی نبوده‌ام

کارت قرمزم خنده‌دار بود/ دو خارجی سپاهان باید اخراج می‌شدند

هر دو تیم خوب جنگیدند