پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

احیای قاشق تراشی سنتی در خوانسار فرهنگي

احیای قاشق تراشی سنتی در خوانسار

  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - اصفهان- قاشق تراشی سنتی خوانسار که به عنوان یکی از هنرهای دستی این خطه رو به فرامواشی بود، دوباره احیاء شده است.
به گزارش ایرنا، وفور چوب و درختان گردو، بلوط، توت، بادام، سنجد و انواع دیگر درختان، شهرستان خوانسار را از دیرباز به مرکزی برای ساخت انواع محصولات چوبی تبدیل کرده و همین امر موجب رونق کسب و کار در زمان های نه چندان دور در این شهر بوده است.
وجود درب و پنجره گره چینی و تنوع محصولات چوبی از جمله قاشق، ظروف، انواع وسایل کشاورزی و دیگر محصولات مورد نیاز جامعه قدیم، مردم خوانسار را در تبدیل چوب خام به محصولات هنری ارزشمند، استاد کرده بود.
یکی از این محصولات که بدلیل نبود قاشق و چنگال فلزی به وفور در این خطه تولید می شده و رونق خاصی داشته٬ قاشق تراشی بوده است.
قاشق چوبی تولیدشده در آن زمان برای مقاصد مختلف و در طرح های متنوع کاربرد داشته که از آن جمله می توان به قاشق مخصوص ماست خوری، آبخوری، غذاخوری، حلیم پزی و غیره اشاره کرد.
قاشق چوبی خوانسار از شهرت خاصی برخوردار بوده و از خصوصیات شاخص قاشق تراشی این شهر، ظرافت، زیبایی، نازکی و خلاقیت و ابتکار به کار رفته در طرح و نقش و نگارهای آنها بوده است.
ماهیت "سرخود، یکسره و یا یکپارچه بودن"، ویژگی دیگر، قاشق های خوانسار است، به این معنا که قالب قاشق از همان آغاز کار به صورت یکسره یا یک قطعه بوده و دسته به کفه قاشق متصل می شده است.
این هنر پر رونق از دید سفرنامه نگاران و سیاحان خارجی نیز پنهان نبوده و همگی بر زیبایی و ظرافت آن اذغان داشته اند.
معروفترین و زیباترین قاشق چوبی، قاشق افشره خوری خوانسار بوده که ظرافت و زیبایی خاصی داشته و کاربرد عمومی تری داشته و به قاشق شربت خوری و دوغ خوری نیز معروف بوده و کاربرد آن برای نوشیدن مایعات و برداشتن آب از قدح بوده است.
در میان قاشق های افشره خوری تزئینی مُنبت کاری شده، قاشقی وجود داشت که زیبایی و ظرافت خاصی داشته و به قاشق "دسته دلبری" هم معروف بود.
در قدیم، قاشق های بزرگی برای نوشیدن مایعات از جنس چوب گلابی ساخته می شد که بسیار ظریف و پرگنجایش بود و دسته آن٬ به کفه که به شکل دستِ انسان بود، متصل می شد و به این مناسبت به قاشق دست دلبری هم معروف بود.
روی برخی از آنها اشعار مناسبی از قبیل"تیشه ها خوردم به سر،فرهاد وار؛ تا رسیدم بر لب شیرین یار" نوشته می شد.
پس از روی کارآمدن قاشق های فلزی و پس از آن استیل، کم کم این شغل پر رونق به دست فراموشی سپرده و در30 تا40 سال گذشته به یک شغل فراموش شده تبدیل شد.
با این حال، گذشت زمان و افزایش اقبال عمومی به آثار هنری و صنایع دستی و اقدامات حمایتی دولت، باردیگر جوانان این مرز و بوم را به تکاپو انداخت تا از نابودی و فراموشی هنرهای دستی و صنایع دستی فراموش شده خود جلوگیری کنند.
هنر قاشق تراشی نیز هم اکنون با تلاش یک جوان 42 ساله خوانساری در حال احیاء شدن است.
"مهدی رجبی" که در کنار شغل آزاد خود، کارگاه قاشق تراشی را با الگوپذیری از گذشتگان و با هزینه شخصی دایر کرده است، در گفت و گو با ایرنا، هدف خود از این اقدام را علاقه بسیار زیاد به این هنر صنایع دستی عنوان کرد.
وی گفت: برای الگوبرداری و بررسی قاشق های قدیمی در خوانسار حتی سند منزل مسکونی خود را گرو گذاشته ام تا چند روز یک قاشق چوبی را به امانت بگیرم و از آن الگوبرداری کنم.
رجبی افزود: ساعت ها و روزها وقت خود را در کارگاه چوب تراشی نزد یکی از استادان قدیم قاشق تراشی خوانسار آموزش دیدم و اکنون توانسته ام قسمتی از این هنر را احیاء کنم.
این جوان خوش ذوق خوانساری توانسته است با الگوبرداری از قاشق های قدیمی خوانسار که در منطقه و حتی کشور هم شهرت خاصی دارند، انواع و اقسام قاشق های چوبی را در طرح ها و اندازه های مختلف تولید کند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوانسار روز دوشنبه در گفت و گو با ایرنا با اشاره به اینکه این جوان هنرمند با دریافت تسهیلات بانکی و راه اندازی کارگاه قاشق چوبی، این رشته را دوباره رونق داده است، افزود: سیاست تشویقی و حمایتی دولت می تواند احیاگر بسیاری از صنایع دستی و هنرهای سنتی فراموش شده باشد.
علی جوزی، راه اندازی و تجهیز کارگاه آموزشی این رشته و ارائه آثار این هنرمند در قالب نمایشگاه را از برنامه های این اداره برای احیای این هنر سنتی اعلام کرد.
وی گفت: برای احیاء و رونق هنرهای فراموش شده مثل قاشق تراشی و گیوه دوزی نیاز به اعتبار برای توسعه و آموزش این هنر فراموش شده در خوانسار است.
جوزی اظهار داشت: تسهیلات کم بهره در حوزه مستقل و انفرادی حداکثر یکصد میلیون ریال و در حوزه پشتیبان و کارگاهی حداکثر800 میلیون ریال به متقاضیانی شاغل در عرصه صنایع دستی پرداخت می شود.
وی با اشاره به اینکه هم اکنون 22 کارگاه صنایع دستی و هنری در شهرستان خوانسار فعال است، گفت: کارگاه های حصیر بافی و مروارید بافی در روستای ویست، کارگاه منبت کاری، مُعرق و مُشبک بر روی چوب، کارگاه قالی بافی، قلمزنی، ماشته بافی، فیروزه کوبی، چرم دوزی و تولیدات چرم دست دوز و پیکر تراشی از جمله مواردی است که در کارهای صنایع دستی و هنری خوانسار فعالیت دارند و تاکنون50 نفر از این هنرمندان بیمه شده اند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوانسار، تعداد شاغلان در این حوزه را بیش از400 نفر در سطح شهرستان عنوان کرد و افزود: بازاریابی و فروش محصولات تولیدی یکی از بزرگترین مشکلات هنرمندان صنایع دستی است.
وی اضافه کرد: رونق هرچه بیشتر کارگاه های صنایع دستی در این شهرستان نیازمند تخصیص تسهیلات کم بهره است.
شهرستان خوانسار در160 کیلومتری غرب استان اصفهان قرار دارد.
7142/ 7150/6027





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

همه‌چیز درباره جایزه ادبی "مهرگان"

توسعه کتابخانه امیرالمومنین جوی آباد نیازمند حمایت خیران است

پردیس بزرگ فرهنگی کاشان سال آینده به بهره برداری می رسد

"شب زاون" از "جایزه زاون" جداست

توسعه کتابخانه جوی آباد نیازمند حمایت خیران است

مستندهای راه یافته به بخش مسابقه هشتمین جشنواره حسنات معرفی شدند

آغاز اعزام نخستین گروه حجاج از فرودگاه اصفهان

اتحادیه املاک: وام مسکن به درد نمی‌خورد

اولین کاروان زائران اصفهانی امشب عازم سرزمین وحی می‌شود

هشدار میراث به شهرداری درباره گذر آقا نجفی

به یاد هنر اصفهان در دهه شصت

آزمون چرتکه و محاسبه ذهنی از مدارس حذف شدند

اجرای طرح اهدای کتاب به کودکان مبتلا به سرطان

دلیل شیوع ازدواج دختران ایرانی با مردان میانسال

غارِ تنهایی و پیاده‌روهای شلوغ...

هشدار وقوع سیلاب‌های موقتی در 14 استان

درخواست پلیس از حجاج: در خانه خداحافظی کنید

ادبیاتِ سطحی یا ادبیاتِ انسان‌ساز؟

جامعه دروغ‌گو

یکی باید بایستد

برخی زائران آداب زیارت امام رضا (ع) را رعایت نمی کنند

ظلم ارشاد در حق موسیقی سنتی

برنامه های دهه کرامت در کاشان توسط 17 کانون برگزار می شود

اسلام با خوشی و شادمانی مردم مخالف نیست

معرفی هیئت انتخاب بخش سینمای ایران جشنواره کودک

کشف راه‌آبه‌ها و سفال‌های صفوی حمام شیخ بهایی

قصه فراموش‌شده رنگ‌ها

مجتمع فرهنگی نیمه تمام سمیرم دچار اما و اگر

برق ادارات و دستگاه‌های پرمصرف قطع می‌شود

تقلب با خودکار و هندزفری هوشمند در کنکور 98

55 نمایشگاه در اصفهان برگزار می شود

جلوگیری از توپ بازی گردشگران با بناهای تاریخی اصفهان

افزایش دما در سواحل شمالی طی 24 ساعت آینده

یک ادغامِ ارشادی

با بی‌حجاب‌های داخل هواپیما هم برخورد می‌شود

اما و اگرهای بازسازی تالار هنر

طرح معلم تمام وقت، نمی‌تواند به صورت دائمی اجرا شود

«آسیفا» به افقِ اصفهان

نگاه "سرآلیش" به کودک همسری

حل مشکلات هنرمندان نیازمند شناسایی عوامل بروز مسائل است

گمشده‌ای به نام «لالایی»

رقابت 523 نخبه قرآنی در مرحله استانی مسابقات قرآن کریم در اصفهان

ادبیات، سپری علیه تهاجم

میراث ادبیات فارسی را به نسل های بعد منتقل کنیم

برآیند اشعار صائب کاهش رنج انسان و حرکت به سمت نجات است

190 هزار خودرو روانه بازار می‌شود

رئالیسمی جادویی بر صحنه

آموزش و پرورش با بحران نیروی انسانی مواجه است

فرهنگ‌سازی؛ دوای بازی با تاریخ است

ثبت سه رویداد فرهنگی کاشان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور